Како AI навистина „размислува“?

Кога разговараме со AI, лесно е да заборавиме дека од другата страна не седи човек. Нема мозок, нема свест, нема чувства, нема лично искуство и нема сопствено мислење во човечка смисла.

Сепак, неговите одговори често звучат толку природно што нашиот мозок автоматски почнува да му припишува човечки особини.

Истото го правиме кога ќе кажеме: „Автомобилот денес не сака да запали“ или „Компјутерот се налути“. Но автомобилот нема желби, а компјутерот нема емоции.

Истото важи и за AI.

Што навистина се случува кога ќе поставиш прашање?

Да земеме едноставен пример.

Му пишуваш на AI:

На прв поглед може да изгледа како AI да застанал, размислил за барањето и потоа свесно почнал да ја составува понудата.

Но тоа не е она што се случува.

Во позадина, моделот извршува огромен број математички операции. Го анализира внесениот текст, го зема предвид достапниот контекст и чекор по чекор пресметува кои следни текстуални единици најдобро одговараат на она што веќе е напишано.

Тој не ја разбира понудата на ист начин како човек. Не го доживува значењето на поимите „клиент“, „компанија“, „буџет“ или „договор“ преку лично искуство. Наместо тоа, работи со обрасци и математички претстави научени за време на обучувањето.

Една едноставна игра со зборови

Замисли дека некој ја започнува реченицата:

Најверојатно ќе помислиш на зборот „кафе“.

Но „кафе“ не е единствен можен одговор. Некој може да каже чај, вода, сок или нешто сосема друго. Сепак, според контекстот и јазичните обрасци, одредени продолженија изгледаат поверојатни од други.

Јазичниот модел прави нешто концептуално слично, но во неизмерно поголем размер. Наместо да избира меѓу неколку очигледни зборови, тој работи со огромен број токени и постојано пресметува кои продолженија се најверојатни.

Од зборови до токени

Една од најчестите заблуди е дека AI директно работи со цели зборови.

Во пракса, јазичните модели најчесто работат со токени.

На пример, изразот Artificial Intelligence може да биде поделен на повеќе токени.

Овој пристап им овозможува на моделите поефикасно да обработуваат различни јазици, нови зборови, програмски код, броеви и сложени текстуални структури.

Контекстот е еден од најважните фактори

Замисли дека некој ти испраќа само една порака:

Што точно треба да испратиш?

Документ? Фотографија? Фактура? Е-пошта? Понуда?

Без дополнителен контекст не можеш сигурно да знаеш.

Истото важи и за AI.

Колку е појасен контекстот, толку е поголема веројатноста моделот да разбере што точно очекуваш од него.

Лош промпт

Подобар промпт

Во вториот пример моделот не станал „попаметен“. Тој едноставно добил подобро дефинирана задача.

Зошто AI понекогаш „измислува“?

Замисли дека поставуваш прашање за настан што не постои, не е доволно документиран или сè уште не се случил.

Човекот може едноставно да каже: „Не знам.“

Генеративниот AI, сепак, понекогаш може да создаде одговор што звучи логично и уверливо, затоа што неговата задача е да создаде кохерентен текст.

Затоа фактите треба дополнително да се проверуваат кога одговорот може да влијае врз:

• здравје;
• право;
• финансии;
• безбедност;
• научни или технички одлуки;
• други ситуации во кои погрешна информација може да предизвика реална штета.

AI не пребарува секогаш на Интернет

Многу луѓе претпоставуваат дека секој AI одговор автоматски се создава со пребарување на Интернет во реално време.

Тоа не е точно.

Дали моделот има пристап до актуелни извори зависи од конкретната апликација, нејзините функции, дозволите што ги има и алатките што му се достапни во моментот.

Некои AI системи можат да пребаруваат на Интернет и да користат свежи извори. Други работат само со информациите научени за време на обучувањето и со контекстот што ќе им го дадеш.

Најдобрата аналогија

Замисли библиотекар кој прочитал огромен број книги.

Не ги памети сите реченици збор по збор, но од читањето научил многу за структурата на јазикот, односите меѓу идеите и обрасците што постојано се повторуваат.

Кога ќе му поставиш прашање, тој не мора секогаш да отвори конкретна книга. Може да состави одговор врз основа на сè што претходно научил.

Ова не е совршена техничка споредба, но е многу поблиска до реалноста отколку идејата дека моделот „размислува“ како човек.

Практична вежба

Отвори го AI моделот што најчесто го користиш и постави ги следните две барања.

Промпт 1

Промпт 2

Спореди ги двата резултати.

Разликата нема да биде затоа што AI станал попаметен меѓу првото и второто барање.

Разликата ќе биде во квалитетот на внесените информации.

Вториот промпт му дал:

• конкретна цел;
• деловен контекст;
• локација;
• буџет;
• маркетинг канали;
• временски период;
• очекуван формат на одговорот;
• мерливи KPI критериуми.

Клучни поенти

До овој момент треба да запомниш:

• AI не размислува како човек и не треба автоматски да му припишуваме човечка свест или намери.
• Јазичните модели создаваат одговор преку математички операции, научени обрасци и веројатности.
• Моделите работат со токени, а не секогаш со цели зборови.
• Контекстот е еден од најважните фактори за квалитетен резултат.
• Подобар промпт не го прави моделот попаметен — му дава подобро дефинирана задача.
• Убедлив одговор не е исто што и точен одговор.
• AI не пребарува автоматски на Интернет освен ако конкретната апликација нема таква можност.
• Важните факти и одлуките со поголеми последици секогаш треба дополнително да се проверуваат.